Ubuntu Sunucularda Speedtest CLI Kurulumu ve Kullanımı

• Linux sunucuların ağ performansını ölçmek, özellikle VDS/VPS hizmetlerinde hat kalitesini doğrulamak için kritik bir adımdır. Grafik arayüzü olmayan sunucularda tarayıcı tabanlı testler yapılamadığı için, terminal tabanlı Speedtest CLI aracı kullanılır.
  
  Bu rehberde, eski Python sürümü yerine, Ookla'nın geliştirdiği ve yüksek hızlarda (1Gbps+) çok daha doğru sonuçlar veren resmi C++ sürümünü kuracağız.

Neden Resmi Speedtest CLI Kullanmalısınız?

• Ubuntu depolarında bulunan eski speedtest-cli (Python tabanlı) aracı, işlemci gücüne bağlı olarak yüksek bant genişliklerini yanlış ölçebilir. Ookla'nın resmi binary paketi ise:

1. Daha düşük işlemci kaynağı tüketir.
2. Gecikme (Latency) ve Jitter değerlerini daha hassas ölçer.
3. Paket kaybı (Packet Loss) verisi sunar.

Adım Adım Speedtest Kurulumu

1. Gerekli Araçların Yüklenmesi

• Kurulum scriptini indirebilmek için sunucunuzda curl paketinin yüklü olması gerekir. Terminali açın ve şu komutları uygulayın:
  
  sudo apt-get update
sudo apt-get install curl
  

2. Resmi Deponun Eklenmesi

• Ookla'nın resmi deposunu sistemimize ekleyeceğiz. Bu işlem, her güncellemede en son kararlı sürümü almanızı sağlar. Aşağıdaki komutu tek satır halinde yapıştırın:
  
  curl -s https://packagecloud.io/install/repositories/ookla/speedtest-cli/script.deb.sh | sudo bash
  

3. Speedtest Aracının Kurulması

• Depo eklendikten sonra kurulumu tamamlamak için şu komutu girin:
  
  sudo apt-get install speedtest
  

Speedtest Nasıl Kullanılır?

Kurulum tamamlandıktan sonra ilk çalıştırmada lisans sözleşmesini kabul etmeniz istenecektir.

İlk Testi Başlatma

• Basitçe aşağıdaki komutu yazın:
  speedtest
  
  Sizden "Do you accept the license?" sorusu istendiğinde iki kez YES yazıp Enter'a basmanız yeterlidir. Sistem otomatik olarak en yakın ve en hızlı sunucuyu bulup testi başlatacaktır.
  
  
  

Gelişmiş Özellik: Manuel Sunucu Seçimi

• Bazen otomatik seçilen sunucu yerine, belirli bir lokasyondaki (örneğin İstanbul veya Frankfurt) hızı test etmek isteyebilirsiniz.

1. Sunucu Listesini Görüntüleme

• Size en yakın sunucuların listesini ve ID numaralarını görmek için şu komutu kullanın:
  
  speedtest -L
  

2. ID ile Test Başlatma

• Listeden test etmek istediğiniz sunucunun ID numarasını not edin (Örneğin Turkcell İstanbul için ID: 12345 olsun). Testi o sunucuda yapmak için -s parametresini kullanın:
  
  speedtest -s 12345
  

Sık Karşılaşılan Hatalar

• "Command not found": Kurulumda PATH yoluna eklenmemiş olabilir. Sunucuyu yeniden başlatmayı deneyin.
• Eski Sürüm Hatası: Eğer komut çıktısı çok sade ve siyah-beyaz ise yanlışlıkla apt install speedtest-cli komutunu kullanmış olabilirsiniz. Bu durumda apt remove speedtest-cli diyerek eskiyi kaldırıp rehberdeki adımları tekrar uygulayın.